De Controversiële Kunst van het Inkleuren van het Verleden

Kijk eens naar de kleur die aan bovenstaande foto is toegevoegd. Wat zie je?

Is het verleden dat tot leven gewekt wordt of het blasfemische werk van een historische revisionist?

Voel je je meer verbonden met de vervlogen tijden - of vind je dat de kleur afleidt van het verhaal dat de foto probeert te vertellen?

De verloren kunst van het kleur geven aan foto's wordt gezien als een moderne revival en terwijl sommigen het geweldig vinden om de geschiedenis op een andere manier te zien, vinden anderen het niet zo'n succes dat de geschiedenis overgeschilderd wordt.

Reacties variëren van onsmakelijk en horror - het soort gevoelens dat iemand zou kunnen krijgen bij het zien van Michelangelo's David met lippenstift - tot het zien van de gekleurde foto's als een meer impulsieve en herkenbaardere link met het verleden en een vorm van kunst.

Foto's worden al meer dan 175 ingekleurd, maar al vanaf het begin heeft het inkleuren felle supporters en tegenstanders.

Begin 1800, toen klanten al stonden te springen om kleurenfoto's van zichzelf te kopen, beklaagden sommige fotografen zich al over hoe het inkleuren de waarheid uit de foto zou halen; een talentloos medium zonder creativiteit dat het werk van de oorspronkelijke artiest ondermijnt.

Als we echt de controverse, motivaties en het achterliggende verhaal van het inkleuren van foto's willen begrijpen, moeten we naar de geschiedenis kijken.

Jordan J Lloyd
Etalage voor talenten: Jordan J. Lloyd, Dyamichrome.com
Kies een foto en gebruik je muis om deze in te kleuren.
tap Tap to colourize photo
Choose image

De eerste kleurexplosies...

In het begin was de wereld zwart en wit. Zo lijkt het tenminste als je naar foto's kijkt.

Nicéphore Niépce, de uitvinder van fotografie.

Maar vanaf het moment dat Nicéphore Niépce in 1826 de eerste foto schoot bij zijn huis in Frankrijk, begonnen fotografen te experimenteren met manieren om de natuurgetrouwe kleuren er aan toe te voegen.

Het was in 1839 dat 's werelds eerste publiekelijk aangekondigde fotografische proces, de daguerreotype (genoemd naar de Franse artiest Louis Daguerre), grootschalig gebruikt werd.

In hetzelfde jaar begon een Zwitserse schilder en graveur, genaamd Johann Baptist Isenring, de foto's met de hand in te kleuren. Hiervoor trok hij de foto over op een doorzichtig vel en maakte hij voor iedere kleur die aangebracht moest worden een apart stencil om vervolgens een mix van Arabisch gom en pigmenten op de daguerrotype aan te brengen en het te fixeren door het te verwarmen. Zijn handmatige gekleurde daguerrotypes zijn de vroegst toegekende gedocumenteerde daguerrotypes.

Zo'n drie jaar nadat Daguerre zijn uitvinding publiek had gemaakt werd het eerste Amerikaanse patent toegekend aan Benjamin R. Stevens en Lemuel Morse uit Massachusetts voor met de hand ingekleurde daguerrotypes.

Aangezien foto's op zich al exorbitant duur waren, werd het bezitten van een kleurenfoto al snel een statussymbool en gekleurde daguerrotypes werden een gewild item voor diegenen die rijk genoeg waren om zich er een te kunnen veroorloven.

Toen fotografen voor het eerst begonnen met het kleuren van foto's, was hun doel realisme - niet kunst.

Met de mogelijkheid om de realiteit te veranderen ontstond ook het dilemma van het bewerken van de originele foto's; het met de hand inkleuren (over de foto schilderen om de basis niet te verduisteren) en overschilderen (het zo schilderen dat de originele foto niet gezien kan worden) werden gebruikt net zoals we nu Photoshop gebruiken om elementen uit de foto te halen en de realiteit te “verbeteren”.

Tot 1850 veranderde er vrij weinig met het inkleuren van foto's, totdat de eerste controverse de kop op stak over het handmatig inkleuren.

Een 'hillotype' van een gekleurde gravure, van Levi Hill

Een Amerikaanse minister genaamd Levi Hill zorgde voor ophef toen hij claimde een proces te hebben uitgevonden voor het inkleuren van foto's dat hij “heliochromie” noemde. Fotografen waren woedend en zeiden dat Hill een leugenaar was die foto's met de hand inkleurde, maar er waren voldoende mensen aangetrokken door zijn verhaal, waardoor de vraag naar met de hand ingekleurde foto's sterk daalde in het voordeel van het nieuwe, eenvoudigere proces.

Hill bleef de wereld bezighouden met zijn claims, tot 1857, toen hij begon met de verkoop van een boek dat voor het enorme bedrag van $25 (wat ongehoord veel was in die tijd) beloofde de geheimen te onthullen. Uiteindelijk kwam uit dat zijn proces chemisch gezien zo gevaarlijk was dat het praktisch onuitvoerbaar was. Hill was afgeschreven als fraudeur (misschien niet eens verdiend, volgens de Smithsonian), en de ontwikkeling ging langzaam door.

Totdat in 1861 de eerste kleurenfoto zijn debuut maakte.

James Clerk Maxwell, een Schotse wiskundige en natuurkundige, produceerde de eerste stabiele kleurenfoto zonder handmatige inkleuring toen hij een foto schoot (of om precies te zijn drie foto's schoot) van een geruit frame en ze op een projector zette. Ook al was het verre van perfect, deze foto geproduceerd door een driekleurig proces (de foto's waren gemaakt met een rood, blauw en groen filter) markeerden de eerste keer dat er kleur was toegevoegd zonder dat er een mens aan te pas kwam.

Gek genoeg was zijn werk snel vergeten, tot zo'n dertig jaar later.

In de tussentijd was het handmatig inkleuren enorm populair geworden in Japan.

Terwijl Maxwell probeerde het inkleuringsproces zo natuurlijk mogelijk te maken, had het handmatig inkleuren van foto's zich van Europa verspreid tot aan Japan, waar het een populaire en gerespecteerde vorm van kunst werd.

Yokoyama Matsusaburō

Een baanbrekende fotograaf in Japan genaamd Yokoyama Matsusaburō gebruikte zijn opleiding als schilder en lithograaf om shashin abura-e (写真油絵) of “fotografische olieschilderijen” te maken. Het proces werkte door het papier weg te snijden van de foto en pigment aan te brengen in een emulsie met een drogende olie.

De afbeeldingen werden gekocht als iconische souvenirs en werden nog een eeuw lang daarna geproduceerd.

De uitvinding en het populairder worden van het tintype in de jaren '60 van de negentiende eeuw zorgde ervoor dat foto's voor een groter publiek betaalbaar werden.

Tintypes konden gekleurd worden met verschillende methodes: olieverf, krijt, pastel en gekleurd kalk (alleen aquarel was niet mogelijk). Het met de hand inkleuren begon populairder te worden - zoveel zelfs dat fotografen in de VS “inkleurders”, vooral vrouwen, aan gingen nemen.

Vanaf toen varieerden de technieken enorm. Toen het afdrukken op papier populair werd, werd het “krijtportret” geboren. Of er nu krijt, pastel, houtskool of kleurpotloden gebruikt werden, de foto's werden tot levensgroot formaat vergroot en ingekleurd, met als resultaat iets dat meer leek op een modern schilderij dan op een foto.

Het publiek was gek op de gekleurde foto's en wilde zelf leren om ze te maken. Er schreven zoveel mensen naar kunst- en fotografietijdschriften met vragen over het handmatig inkleuren dat Art Amateur in 1879 een serie gedetailleerde artikelen publiceerde over de gereedschappen, processen en trucs ervan.

De gouden eeuw van kleurfotografie is aangebroken.

Van 1900 tot 1940 floreerde het inkleuren van foto's die vooral gekocht worden als cadeautjes, souvenirs en persoonlijke aandenkens. Van 1904 tot 1939 werd Wallace Nutting, een andere minister (deze keer uit New England) de best verkopende fotograaf van handmatig ingekleurde foto's aller tijden.

In 1907 ontstond met de uitvinding van de autochroom het eerste algemeen aanvaarde natuurlijke kleurenfotoproces, maar het duurde tot de jaren '50 van de vorige eeuw totdat de kleurenfilm overal verkrijgbaar werd.

Van het ene op het andere moment stopte in Amerika en Europa het handmatig inkleuren.

Het overleefde alleen in arme landen waar kleurenfilms schaars, duur of niet verkrijgbaar waren en in de jaren '60 werden handmatig ingekleurde foto's verkocht als antiek of noviteit aan een veel kleiner publiek. In de jaren '70 was er een soort van opleving toen de wereld weer verliefd werd op het handmatig inkleuren, maar het zou nooit meer hetzelfde worden - hetgeen ons bij vandaag de dag brengt.

Mads Madsen
Etalage voor talenten: Mads Madsen, Gekleurde Geschiedenis (Reddit).
Kies een foto en gebruik je muis om deze in te kleuren.
tap Tap to colourize photo
Choose image

Het Kleuren van Foto's in de 21-ste Eeuw

Hoe is het kleuren van foto's veranderd eeuwen nadat de originele foto's genomen waren en hoe ziet het proces er vandaag de dag uit?.

Om hier achter te komen, spraken we met drie bekende inkleurders achter het opvallende werk gezien op Buzzfeed en ThoughtCatalogue: Jordan J Lloyd van Dyamichrome.com, Wayne Degan van Metacolor.org, en Mads Madsen, een inkleurder die ook achter het immens populaire Colourised History subreddit zit.

Voor starters zijn de tools veel beter. Terwijl olie, verf, aquarel en andere handmatige middelen een niche vormen voor artistieke inspanningen, heeft de technologie preciezere en snellere manieren geleverd om kleur te heroveren.

Jordan J Lloyd Jordan J Lloyd

«Een goede computer is de investering waard, net als een grafische tablet. Als je ze niet hebt en dit als beroep wilt uitoefenen, moet je hier zeker in investeren. Ik gebruik een Apple Imac met een Wacom Intuos Pro Medium tablet en als je hier een keer aan gewend bent is de snelheid waarmee je maskers toe kan voegen fenomenaal; dit is handig aangezien veel afbeeldingen honderden verschillende maskers hebben.»

Wayne Degan Wayne Degan

«Mijn werk wordt gedaan met een digitale pen en een tablet, op dit moment werk ik met de “Wacom Intuos Pro” Pen Tablet. Ik doe al mijn werk in Adobe Photoshop CC en op twee Samsung monitors.»

Mads Madsen Mads Madsen
p>«De meesten onder ons gebruiken Photoshop - ik gebruik CS6 met een Wacom Bamboo tablet. Dat vooropgesteld, zijn er nog veel voorbeelden van mensen die met Gimp of Paint.net werken - wat je ook gebruikt, het gaat allemaal om de techniek.»

Inkleurders werken uren aan het perfectioneren van hun techniek, maar de kern van het proces is eigenlijk heel erg simpel.

Jordan J Lloyd Jordan J Lloyd

«Ik vergelijk kleuren met schaken. Het is simpel om ermee te beginnen, maar heel erg moeilijk om goed te beheersen en ik heb nog een hele lange weg te gaan. De basisformule in de verschillende variaties is hetzelfde: gewoon lagen kleur toe blijven voegen aan de zwart-witfoto en het “tussen de lijnen” maskeren. Dat is alles. Hoe meer kleurvariaties je toevoegt, hoe “echter” de uiteindelijke foto op een punt wordt gezien, maar dan heb je de nakleuring nog.

Als je een boek zou schrijven over het onderwerp, zou je de techniek in een paragraaf samen kunnen vatten (gebruik een bitmap editor zoals Adobe Photoshop). De rest van het boek zou echter gaan over de voorbereiding en de nakleuringstechnieken, waarmee veel van ons nog aan het experimenteren zijn en die nog geformuleerd moeten worden.»

Mads Madsen Mads Madsen

«Ik heb twee jaar besteed aan het perfectioneren van mijn proces, waar ik nu snel en zonder problemen doorheen ga, maar ik begin altijd met het weghalen van de huid. Als er 5-10 mensen zijn, eerst de gezichten en handen en wat niet altijd kleur krijgt en daarna doe ik de kleren.

Daarna ga ik kijken hoe de achtergrond eruit zou moeten zien, als ik geen referentiemateriaal bij de hand heb. Als het een standaard buitenscène is, heeft het vinden van referenties geen zin als het gewoon om een grasveld gaat - maar als je het seizoen weet helpt het heel erg bij de historische nauwkeurigheid.

Als alles ingekleurd is begint het echte werk. Hier komt de belangrijkste kunstje om de hoek kijken - het licht. Er is niets belangrijker dan het zien van de interactie tussen het licht en de elementen in je afbeelding. Licht kan zoveel doen met een foto en als je daar geen rekening mee houdt zal je foto er...niet “fout” maar er een beetje verbleekt uitzien, snap je?

Onze hersenen merken de vreemde effecten in foto's direct en het is een enorme boosdoener in slecht bewerkte afbeeldingen.

De afbeelding hierboven laat zien waar ik het over heb. Bij de eerste foto is geen blauw toegevoegd aan de “koude” zijde van zijn gezicht (degene die wegkijkt van het licht) en het resultaat is heel erg verzadigd.

Bij de tweede afbeelding is blauw toegevoegd om schaduw te simuleren in de vouwen van het leer, de pet en zijn gezicht. Het voegt het realisme toe dat veel mensen vergeten. Dit is ook van belang op zonnige dagen, voor hoe de gezichten en kleding van mensen eruit zien in de schaduwen en in de zon, net als auto's, straten, gebouwen en een heleboel andere dingen.

Het komt allemaal neer op hoe je omgaat met de elementen en waar ze aan blootgesteld zijn.»

Maar terwijl de instrumenten het eenvoudiger gemaakt hebben (en minder rommelig) om rekening te houden met de vele nuances van de foto's, komt er meer bij het inkleuren kijken dan digitale kwastjes, filters en kleurlagen.

Om alles overtuigend te laten lijken is een enorme onderneming, waar gedegen onderzoek en zorgvuldige aandacht voor details voor nodig is.

Jordan J Lloyd Jordan J Lloyd

«Als je een keer de benodigde instrumenten hebt, zul je veel tijd kwijt zijn aan de voorbereiding. Een goed herstel van het zwart en wit is nodig en er zijn alleen al over dit onderwerp hele boeken geschreven, dus wees erop voorbereid.

De kwaliteit van je onderzoek is naar mijn mening dat wat het meeste verschil maakt, nog meer dan de stijl. Ik kan het werk van andere productieve inkleurders herkennen, maar ze weten wat ze doen als het gaat om hun onderzoek.

Ze proberen ook te begrijpen waarom de oorspronkelijke fotograaf de foto gemaakt heeft. Wat is het achterliggende verhaal, wat is belangrijk? Dit zal een goed uitgangspunt zijn om kleur aan toe te voegen, maar vergeet niet: je maakt de foto beter en mooier, maar je vervangt niet het origineel.»

Het belang van een gedetailleerd onderzoek wordt beaamd door Degan.

Wayne Degan Wayne Degan

«Precisie en aandacht voor detail is wat mij onderscheidt van mijn collega's. Het inkleuren van foto's kan heel erg saai zijn als er veel details in de foto zitten. Het koste mij zo'n negen uur om de foto van Audrey Hepburn die met haar hertje aan het winkelen is af te maken, vanwege de vele artikelen in de schappen. Ik doe ook veel onderzoek voordat ik aan een foto begin, om zo precies mogelijk te zijn voor dat tijdsperk.»

Tot frustratie van inkleurders en woede van hun critici kan de nauwkeurigheid, ondanks al het onderzoek, nooit volledig gegarandeerd worden - dat is een van de dingen waardoor de controverse rondom de praktijk bestaat.

Jordan J Lloyd Jordan J Lloyd

«Nauwkeurigheid is een ideaal, geen doel bij het kleuren. Behalve als je terug in de tijd kunt reizen zoals Bill & Ted en zelf een referentiefoto kunt maken is er geen enkele manier om historische nauwkeurigheid te bereiken. Maar het vinden van historisch nauwkeurige kleurreferenties zorgt ervoor dat de foto waar je aan werkt geloofwaardiger wordt, door het een soort echte authenticiteit te geven en hoe beter je onderzoek, hoe beter het eindresultaat zal zijn.

Het vinden van kleurreferenties en het onderzoek in het algemeen is het langste en saaiste deel van het proces. Ik heb een prioriteitssysteem voor het vinden van kleurreferenties en een goede inkleurder zal alle noodzakelijke middelen inzetten om de topreferenties voor de kleuren te vinden, wat natuurlijk het artefact zelf is. Als dat niet lukt een gerestaureerde kopie of reproductie en als zelfs dat niet lukt een artefact van dezelfde groep, merk, periode enz.

Het echt leuke deel van inkleuren is het forensisch onderzoek dat je, in combinatie met een soort van aanleg voor Holmesiaanse deductie, moet doen om het goed te doen. Ja vaak wordt er gegokt, maar nooit zomaar, ze worden gevormd door een uitgebreid onderzoek in de visuele en historische context van de foto. Hiervoor moet je jezelf overtreffen en dingen doen zoals:

  • historische experts en distributeurs van onafhankelijke soda e-mailen;
  • 3D modellen maken van bepaalde elementen uit de foto en de intensiteit van de schaduw van een foto overeen laten komen om te kijken hoe de kleuren reageren in een bepaald lichtscenario;
  • Satellietafbeeldingen gebruiken om bepaalde algemene klimaatomstandigheden te bepalen;
  • Door honderden handgeschreven notities gaan en ze vergelijken met een gerestaureerd artefact, voordat je dit artefact laat verouderen in de foto voor de restauratie.

Als mensen dit te pretentieus of overdreven vinden missen ze het punt, want Winston Churchill is nooit gefotografeerd in een lichtpaars jack.»

Madsen is het er mee eens - nauwkeurigheid is altijd ons doel, maar soms is het niet mogelijk om zeker te weten of de scène precies zo is als de oorspronkelijk gefotografeerde scène.

Mads Madsen Mads Madsen

«Ik kan niet voor 100% de nauwkeurigheid garanderen, want ik was er zelf niet bij. Ik heb foto's waarvan ik 90% zeker ben dat ze goed zijn, maar als je klaar bent blijft er altijd een beetje twijfel bestaan. Ik kan nooit helemaal nauwkeurig zijn, niemand kan dat, tenzij je een echte kleurenfoto neemt, de kleur eraf haalt en het opnieuw toevoegt.

Ik streef ernaar zo nauwkeurig mogelijk te zijn en raak ontmoedigt als ik geen specifieke referentie kan vinden, dus leg ik een project vaak aan de kant totdat ik het missende stukje van de puzzel vind.»

Artiesten en historici - of dieven en leugenaar?

Ondanks alle verhalen over onderzoek en het proces blijft de vraag: moeten inkleurders dit wel doen? Kan je kleur toevoegen aan het verleden als 100% nauwkeurigheid niet gegarandeerd is?

Inkleurders zelf voegen er snel aan toe dat hun werk uit liefde gedaan wordt; als een soort van hulde, zonder dat het ooit de bedoeling is om de originele foto's te vervangen of te verbeteren.

Lloyd heeft zijn portie kritiek wel gehad en heeft er uiteraard tijd aan besteed om de feedback van diegenen die het liefst zouden zien dat de geschiedenis onveranderd blijft te bekijken.

Jordan J Lloyd Jordan J Lloyd

«Wat ik interessant vind is het venijn in de kritiek in de verschillende commentaren online. Het uitgangspunt is vaak dat we geen respect hebben voor het bronmateriaal en dat we een kunstwerk vernietigen of het origineel proberen te vervangen door een slechter aftreksel.»

Lloyd onderstreept dat het kleuren vooral een saai en lang proces is van het herstellen van oude foto's voordat ze bewerkt kunnen worden - een inspanning dat diep respect toont voor het bronmateriaal.

Jordan J Lloyd Jordan J Lloyd

«Iedere goede zichzelf respecterende inkleurder weet dat het toevoegen van kleur het meest eenvoudige deel van een veel langer proces is. Het voornaamste hiervan is het herstellen van de zwart-wit foto om mee te beginnen. Ik ben het er niet mee eens dat een monochrome foto kunst is als het tekenen heeft van beschadiging vanwege slechte opslag; dat is in 99,99% van de gevallen ongetwijfeld niet wat de eigenlijke fotograaf wilde.

Als het herstel een digitale reconstructie wordt, wat zo nu en dan voorkomt, is het een enorm lang en moeilijk proces om een bevredigend resultaat te krijgen, maar we doen het toch. Dan zijn er inderdaad twee versie van de foto: de herstelde foto in zwart-wit en de versie waarin de kleur is toegevoegd.

Uit het feit dat we foto's herstellen blijkt wel hoeveel respect we hebben voor het bronmateriaal. Verder heeft niemand van ons ooit geclaimd dat onze versies beter zijn dan het origineel, we bieden vooral iets anders naast het veel betere originele materiaal.»

En aangezien hun werk onvermijdelijk beoordeeld zal worden op hoe het eruit ziet in vergelijking met het origineel, begrijpen veel inkleurders het er vooral heel erg op neer komt hoe goed hun eindproduct uitgevoerd is.

Jordan J Lloyd Jordan J Lloyd

«We worden door de laagste gemene deler beoordeeld. Er zijn een aantal slechte inkleuringen (net als overal) en zolang je er niet meerdere ziet van verschillende inkleurders is het moeilijk te zeggen wat het verschil is tussen slecht, goed en uitstekend; maar ik kan categorisch stellen dat er geen enkele inkleurder is waar ik mee gesproken heb die de intentie heeft het beter te doen.

Volgens mij is het beste compliment dat een inkleurder kan krijgen voor zijn competenties wanneer een foto zo goed is dat je niet kan zien dat het een bewerking van een monochrome foto is.

Het is net als CGI-effecten: De truc zit 'm in het beter maken, niet in het vervangen van de ervaring. Wanneer mensen klagen over slechte verfilmingen bijvoorbeeld, is wat ze echt bedoelen dat het gedaan is zonder de juiste competenties of dat het heel erg afwijkt van het boek. Maar ik heb honderden foto's gezien waarin 80% van de achtergrondelementen CGI zijn, waarvan je het echt niet zou zeggen.»

Madsen denkt er net zo over, hij is gefrustreerd over het idee dat inkleurders een beetje willekeurig de gaten opvullen.

Mads Madsen Mads Madsen

«Het meest gehoorde misverstand over zijn vak is dat artiesten die het gewoon doen het zien als een kleurboek voor volwassenen.

Diegenen die het doen voor hun werk zien het niet zo en nemen het erg serieus. We spenderen uren aan het onderzoek om precies dat item van de afbeelding te zoeken, omdat dat het enige is waar we niet 100% zeker over waren, juist om nauwkeurig te zijn. We willen zo precies mogelijk zijn [...], ik weet als een aankomende historicus dat het een bijna dodelijke zonde is om moedwillig de geschiedenis te veranderen.»

Wayne Degan van metacolor.org somt het simpelweg op:

Wayne Degan Wayne Degan

«Mijn werk is nooit een betere versie, maar een ode aan de foto's die ik mooi vind.»

Het is vreemd dat we zo stug vasthouden aan de oude zwart-wit foto's in hun oorspronkelijke vorm - vooral omdat er sinds de opkomst van de fotografie er steeds geprobeerd is om kleur terug te brengen in de foto.

Mads Madsen Mads Madsen

«Als we terug gaan naar de roots van fotografie en het proces dat ik nu probeer te evenaren, zien we dat het in het verleden juist geliefd was en in de upper class gezien werd als een must have, net als overigens in de lagere en middenklasse.

Het hebben van zo'n uitbundig met de hand gekleurd ambro- of daguerrotype werd gezien als een statussymbool, terwijl de tintype met slechts roze wangen en wat goud toegevoegd aan de juwelen iets was wat gewoon was in vele huishoudens.»

Jordan J Lloyd Jordan J Lloyd

«Gezien de technologie die toen beschikbaar was, hadden fotografen simpelweg geen keuze en een kleurenfilm was tot de jaren '50 niet overal verkrijgbaar - terwijl de zwart-wit camera zijn hoogtepunt beleefde.»

Mads Madsen
Etalage voor talenten: Wayne Degan, Metacolor.org.
Kies een foto en gebruik je muis om deze in te kleuren.
tap Tap to colourize photo
Choose image

De Grenzen van Kunst

Er zijn vast en zeker gevallen waarbij de kleur de oorspronkelijke intentie van het werk zou ruïneren. Er zijn mensen zoals Ansel Adams, die gek waren op zwart-wit foto's en die er niet vrolijk van zouden worden als ze hun zorgvuldige composities geschonden zouden zien worden door er kleur aan toe te voegen.

Net als Harold Baquet (een hedendaagse fotograaf) die alle kleur uit zijn foto's haalt. “minder is meer”, legt hij uit. «Soms leidt kleur af van het essentiële object. Soms is het licht, de lijn en de vorm genoeg en zorgt het ervoor dat de geboetseerde kwaliteiten van die derde dimensie ontdekt kunnen worden, die illusionaire dimensie van diepte.»

Er zijn belangrijke verschillen tussen de artistieke intentie en de technologische beperking - een limiet die lastig te stellen valt. Uiteindelijk kenden de fotografen in het verleden de limiteringen waar ze mee werkten en hielden ze daar rekening mee bij het schieten van de foto's.

Lloyd gelooft dat de keuze om wel of niet kleur toe te voegen een ethische kwestie is.

Jordan J Lloyd Jordan J Lloyd

«Ik heb een regel: als de afbeelding in zwart-wit genomen is vanwege artistieke redenen en het de bedoeling was van de maker, dan voorkom ik het, behalve als het voor mezelf is om te oefenen of als het om een duidelijk aangegeven doel gaat. Als afbeeldingen voor editoriale doeleinden of voor historische bloei in zwart-wit geschoten worden, dan is het prima.»

Maar dat betekent niet dat hij het leuk vindt om geen waardering te krijgen. Net als Lloyd willen de meeste inkleurders graag dat hun werk in de juiste context gezien wordt en met referenties aan de originele foto, indien mogelijk.

Jordan J Lloyd Jordan J Lloyd

«Ik kan me wel inleven in de kritiek - en de reden daarvoor is vooral hoe de foto's online gepresenteerd worden.

In veel gevallen is er geen enkele context. Het noemen van de oorspronkelijke fotograaf, een vergelijking tussen de zwart-wit versie en een achtergrondverhaal en historische context moet erbij staan (ik doe het zelf altijd) - maar dat gaat verloren als de foto gepost en geherpost en opnieuw gepost wordt.

Internet is een spelletje op de telefoon geworden en ik ben veel tijd kwijt aan het schrijven naar websites om de juiste accreditatie en links en meer informatie erbij te krijgen.»

Kan het zijn dat diegenen die inkleuring haten dit doen om het in strijd is met hun idee van geschiedenis en traditie?

Misschien zijn we van zwart-wit foto's gaan houden en willen we ze niet veranderd zien, want op een bepaalde manier is ons idee van de geschiedenis ook zwart-wit.

Het is verleidelijk om te geloven in een vervaardigde versie van de goede oude dagen, waar het leven eenvoudig was en de wereld makkelijker te begrijpen was. Deze vergane tijden in moderne kleuren zijn is verwarrend en ongemakkelijk - zelfs als diegene die deze tijden hebben beleefd de mogelijkheid om kleur aan hun foto's aan te brengen zouden hebben toegejuicht.

Ondanks de negativiteit van een aantal tegenstanders zeggen de geïnterviewden dat de meeste feedback die ze krijgen positief is en van mensen komt die de foto's waarderen op een nieuwe en persoonlijke manier.

Jordan J Lloyd Jordan J Lloyd

«Mensen raken verliefd op de mooi gekleurde afbeelding want het verandert een abstract concept “vergane tijden in zwart-wit” in een concept dat we allemaal goed begrijpen: goed gedefinieerde kleuren. Ik heb mijn eigen werk horen beschrijven als “een viscerale beleving” of “herkenbaar”. Zoals een inkleurder op zijn website schreef “We leven niet in een zwart-wit wereld, en dat deden zij ook niet!”»

Mads Madsen Mads Madsen

«Veel mensen weten niet dat kleurenfotografie net zover terug gaat als het ambacht fotografie zelf. Als je deze evenementen uit geschiedenisboeken eerst in kleur gezien hebt, bekijk je het op een heel andere manier. We zijn niet getraind om objecten in zwart en wit te zien, maar als je deze afbeeldingen in kleur ziet ontloop je dit en zien we direct in staat om met de foto te verbinden. We voelen alsof we daar met die mensen waren, alsof we het zelf beleven.»

Of je het kleuren van foto's nu ziet als een link naar het verleden of een misdaad tegen de kunst, het is onmogelijk om de passie, de energie, vaardigheid en toewijding die gepaard gaat met het werk van een professional niet te waarderen. Misschien is het beste hiervan dat conversaties over ons gezamenlijke verleden niet verloren gaan maar opnieuw beleefd worden en zowel oud als nieuw gewaardeerd worden.

Onze Experts die hebben bijgedragen

Jordan J Lloyd

Jordan J Lloyd is expert op het gebied van kleurherstel en werkt voor Dynamichrome.

Mads Madsen

Mads Madsen komt uit Denemarken en is momenteel bezig zijn Master in Geschiedenis te halen en wil doorgaan met een PhD. Hij woont in Horsens en runt het populaire Colourised History subreddit.

Wayne Degan

Wayne Degan is schrijver, musicus en full time nerd die er van houdt om oude foto's te herstellen en in te kleuren. Wayne woont op dit moment in Bangor, Maine en blogt op Metacolor.org.